turkmen ترکمن turkman
از کلوپ ترکمن (تایماز نوریانی)
turkmen ترکمن turkman
از کلوپ ترکمن (تایماز نوریانی)
turkmen ترکمن turkman
از سایت بایراق
این بازی یكی از پرآوازه ترین و معروف ترین بازی های بومی و محلی تركمن هاست. این بازی كه بیشتر در شب های مهتابی و فرا رسیدن عید سعید فطر و عید قربان انجام می شود، بخاطر جذابیت خاص این بازی ساعت ها طول می كشد و بازیكنان دو گروه در ستیز و جدال شب را به صبح می رساندند. چه بسا بدون اینكه گروهی بر گروه دیگر تفوق و برتری داشته باشد. در این بازی، بازیكن فرصت طلبی و تیز هوشی خود را به زخ دیگران می كشد، بازی به گونه ای است كه اگر بازیكنی ترس و واهمه داشته باشد، معمولا در كنار و گوشه ها می ماند و جرات حمله كردن پیدا نمی كند و چه بسا از گروه مخالف در لحظه ای كه فرصت مناسب باشد او را از میدان بازی خارج می كنند.
این بازی با همكاری و مشاركت بازیكنان دو گروه انجام می شود. گروهی كه حمله می كند و گروهی دیگر كه سعی دارند از موضع خود دفاع كرده و مقاومت نمایند. در اینجا هر دو گروه نهایت همكاری و تعاون را به نمایش می گذارند. گروه حمله كننده به یاری و كمك یار خود آمده و سعی دارند بازیكن مدافع را از زمین خارج نمایند، در حالیكه گروه مدافع نیز پشتیبان یار خود است و از او حمایت می كنند.
اهداف بازی
فرصت طلبی و تیز هوشی، كسب مهارت، جرات و شهامت، ایجاد وتقویت حس مقاومت و پایداری، تقویت حس همكاری و تعاون، سرعت و چابكی، تقویت عضلات بدن.
تعداد بازیكنان
از 12 تا 30 نفر.
نحوه بازی
در این بازی بازیكنان قبل از هر چیز 2 نفر را بعنوان خان و یا رهبر گروه انتخاب می كنند كه معمولا این دو نفر با نفوذترین و قوی ترین افراد هستند. سپس بازیكنان دو به دو كه از لحاظ جسمانی و مهارت در بازی یكسان هستند به نقطه ای دورتر از رهبر (خان ها) رفته برای خود نامی مستعار انتخاب می نمایند، سپس نزد خان ها آمده می گویند: «خاللای خاللای». خان ها می گویند: « آلدیق، آلدیق».
بازیكنان می گویند: « كیمه آی گرگ كیمه گون ». كه خانها با گفتن نام یكی از آنها، وی را انتخاب می كنند و بدین ترتیب سایر بازیكنان نیز به دو گروه تقسیم می شوند. همین جا متذكر می شویم كه در تمام بازی های گروهی یارگیری و تقسیم به دو گروه با چنین روشی صورت می گیرد.
بعد از آن بازیكنان كفشها را از پا در آورده در یك محل جمع می كنند كه به آن جا «پلله» می گویند. بازیكنان مدافع در یك دایره فرضی قرار می گیرند كه مركز آن كفشها و یا پلله می باشد. بازیكنان حمله كننده نیز بیرون این دایره فرضی قرار دارند. بازی با علامت دادن یكی از بازیكنان حمله كننده كه در واقع هشداری است، در حالیكه دستش را بلند كرده می گوید: شو نامه؟ از گروه مدافع نیز كه در واقع اعلام آمادگی است، یكی جواب می دهد: سامان! بعد از شنیده كلمه سامان صدایی از تمام بازیكنان بلند می شود كه می گویند : « آرامئزدا قل یابان» بازی شروع می شود.
بازیكنان داخل دایره فرضی (مدافعین) سعی دارند به دست و پا و یا هر عضو دیگر حمله كننده بزنند و او را از جریان بازی خارج نمایند. از طرف دیگر بازیكنان حمله كننده سعی دارند با عبور از وسط دو بازیكن و با كشیدن خط فرضی از بین بازیكن عبور كرده و او را از بازی خارج نمایند.
گاهی گروه مدافع از طرف گروه حمله كننده چنان تحت فشار قرار می گیرد كه در لاك دفاعی محض فرو می رود و گروه حمله كننده با تقویت حمله خود و با گرفتن پایی كه بطرف او نشانه رفته است، او را بر روی زمین می كشد و از بازیكنان خود می خواهد كه بین بازیكنی كه روی زمین كشیده می شود و سایر بازیكنان عبور كرده تا او را از صحنه بازی خارج نمایند. این بازی همچنان ادامه پیدا می كند تا اینكه در نهایت از هر گروهی كه یك نفر باقی بماند بنام «چئرلئق» شناخته می شود. نقش این بازیكن خیلی مهم و حساس می باشد، چرا كه بردن و یا واگذار كردن بازی به او ختم می شود. این بازیكن چئرلئق در پلله قرار می گیرد و سایر بازیكنان گروه مقابل پشت سر او هستند. به چئرلئق اجازه داده می شود كه در حدود 10 قدم تا جایی كه می تواند قدم را بزرگ می گیرد و از بازیكنان فاصله گرفته و پا به فرار می گذارد. سایر بازیكنان گروه مقابل نیز بدنبال او هستند. چئرلئق تا جایی كه نفس او اجازه می دهد و یا در نظر گرفتن اینكه مسافت طی شده را می تواند برگردد، از محل بازی فاصله می گیرد و سعی دارد بازیكنان را دور زده و به پلله برگردد. اگر او در انجام این كار موفق شود، گروه آنها برنده است و اگر هم در بین راه او را با پا زدند و نتوانست بازیكنان را دور زده خود را به پلله برساند بازنده هستند.
در این بازی و اجرای نقش چئرلئق بعضی از افراد در بین مردم روستا یا منطقه خود شهرت كسب كرده اند كه یكی از آنها در روستای اجن سنگرلی شهرستان كلاله، شخصی بنام حاجی گوندوقدی سرداری می باشد، معروف است كه وی حدود 10 كیلومتر را بخاطر اجرای این نقش دویده است.
منبع
كتاب بازی های بومی تركمنها، ستاربردی فجوری
turkmen ترکمن turkman
اهداف بازي :
فرصت طلبي و تيز هوشي ـ كسب مهارت ـ جرات و شهامت ـ ايجاد وتقويت حس مقاومت و پايداري ـ تقويت حس همكاري و تعاون ـ سرعت و چابكي ـ تقويت عضلات بدن .
تعداد بازيكنان :
از 12 تا 30 نفر .
درباره بازي :
اين بازي يكي از پرآوازه ترين و معروف ترين بازي هاي بومي و محلي تركمن هاست . اين بازي كه بيشتر در شب هاي مهتابي و فرا رسيدن « عيد سعيد فطر » و « عيد قربان » انجام مي شود ، بخاطر جذابيت خاص اين بازي ساعت ها طول مي كشد و بازيكنان دو گروه در ستيز و جدال شب را به صبح مي رساندند . چه بسا بدون اينكه گروهي بر گروه ديگر تفوق و برتري داشته باشد . در اين بازي ، بازيكن فرصت طلبي و تيز هوشي خود را به زخ ديگران مي كشد ، بازي به گونه اي است كه اگر بازيكني ترس و واهمه داشته باشد ، معمولا در كنار و گوشه ها مي ماند و جرات حمله كردن پيدا نمي كند و چه بسا از گروه مخالف در لحظه اي كه فرصت مناسب باشد او را از ميدان بازي خارج مي كنند .
اين بازي با همكاري و مشاركت بازيكنان دو گروه انجام مي شود . گروهي كه حمله مي كند و گروهي ديگر كه سعي دارند از موضع خوددفاع كرده و مقاومت نمايند . در اينجا هر دو گروه نهايت همكاري و تعاون را به نمايش مي گذارند . گروه حمله كننده به ياري و كمك يار خود آمده و سعي دارند بازيكن مدافع را از زمين خارج نمايند ، در حاليكه گروه مدافع نيز پشتيبان يار خود است و از او حمايت مي كنند .
نحوه بازي : ادامه مطلب »
turkmen ترکمن turkman
از سایت بایراق
زمانی كه امكانات ورزشی و تفریحی مطرح نبوده مردم تركمن این بازی را بعنوان یك سرگرمی و بازی دنبال می كردند. در این بازی، شالی را به هم می بستند كه در زبان محلی آن را «غوشاق» می نامند. چنان سفت و محكم می شود كه هرگاه بازیکنان تعلل و كمكاری كنند چنان بر پشت آنان فرود می آید كه آه از نهاد آدمی بلند می شود.
اهداف بازی
مقاومت، همكاری و تعاون، تقویت عضلات بدن، سرعت و چابكی.
تعداد بازیكنان
8 الی 18 نفر.
طریقه بازی
ادامه مطلب »
turkmen ترکمن turkman
این بازی مخصوص پسرها بود. آشیق / بجول، یکی از هفت قطعه ی استخوان مچ پا است که در فاصله دو قوزک پا قرار دارد. این استخوان را در تداول عام قاب می نامند.
آشیق اویین در بین جوانان ترکمن چنان رایج بود که برای نگهداری آن، کیسه ای مخصوص می دوختند و آشیق ها را در آن نگه می داشتند.
طریقه بازی به شرح زیر بود:
1- ابتدا دایره ای به قطر تقریبی دو متر در زمین رسم می کردند.
2- هر یک از باریکنان، تعدادی از آشیق های خود را در خطی مستقیم، در مرکز دایره می چیدند.
3- در فاصله تقریبی 3 متر با بجول ها و به موازات آنها، خطی در دو طرف دایره می کشیدند که محل آغاز بازی و هدف گیری آشیق های داخل دایره بود.
4- بازیکن ها از محل هدف گیری با آشیق های مخصوص خود که ساقا نامیده می شد، آشیق های داخل دایره را هدف می گرفتند.
5- در این بازی کسی برنده بود که می توانست یا ساقا، آشیق های بیش تری را از دایره خارج کند.
6- آشیق های خارج شده از دایره به کسی تعلق می گرفت که آنها را از دایره خارج کرده، حتی اگر از تعداد آشیق هایی که در اول بازی داخل دایره چیده بود بیشتر باشد.
منبع
نگاهی به فرهنگ مادی و معنوی ترکمن ها، گنبد دردی اعظمی راد