آیا ویندوز ۷ تاج قدرت مایکروسافت را بازمی‌گرداند ؟!

turkmen ترکمن turkman

ارائه ویندوز ۷ با بیم امیدهای مقامات شرکت مایکروسافت همراه است زیرا این شرکت انتظار دارد سیستم عامل جدید بتواند اعتبار زیر سئوال رفته این شرکت را پس از ویندوز ویستا و نقصهای آن به مایکروسافت بازگرداند.

کاربران شرکت مایکروسافت پس از پشت سر گذاشتن دورانی پر فراز نشیب و مواجهه با مشکلات فراوان با ویندوز ویستای این شرکت در نهایت می توانند از روز ۲۲ اکتبر ۲۰۰۹ ویندوز ۷ مایکروسافت را از نقاط مختلف جهان با قیمت ۱۲۰ دلار خریداری کنند.

شرکت مایکروسافت نیز در تلاش است با آغاز فروش این سیستم عامل جدید فصلی جدید را در تجارت جهانی خود رقم بزند. در واقع مایکروسافت در تلاش است افتخار و عنوان سردمداری نوآوری در فناوری جهان را پس از انتقادات شدیدی که نسبت به ویندوز ویستا وارد شد باز گرداند. مدیر اجرایی مایکروسافت گفته است قصد دارد جاودانگی را به این شرکت بازگرداند و در این راه بر روی ویندوز ۷ بسیار حساب می شود زیرا انتظار می رود این سیستم عامل جدید بر روی کاهش بازده سود این شرکت اثر معکوس بگذارد.

مایکروسافت از سال ۱۹۸۳ با معرفی ویندوز به عنوان “نسل بعدی سیستمهای عامل که می تواند محیطی چند منظوره و زمینه رابط گرافیکی با کاربر را در رایانه ها به وجود آورد” در واقع اولین سیستم عامل ویندوز خود را به جهان معرفی کرد و در سال ۱۹۸۵ ویندوز ۱٫۰ در اختیار شرکتهای رایانه ای قرار گرفت. پس از آن شرکت مایکروسافت در سال ۱۹۸۸ به برترین شرکت نرم افزاری جهان تبدیل شد و هرگز این رتبه را به شرکت دیگری واگذار نکرد.

ویندوز ۲٫۰ مایکروسافت در ۹ دسامبر ۱۹۸۷ با تغییرات عمده ای به بازار مصرف ارائه شد، این سیستم عامل جدید شباهت رایانه های ویندوزی را با رایانه های مک، رقیب اصلی شرکت مایکروسافت، بسیار زیاد کرد. ارائه ویندوز ۳٫۰ نیز در سال۱۹۹۰ با استقبال گسترده مصرف کنندگان مواجه شده و سه میلیون نسخه از این سیستم عامل در سال اول عرضه به فروش رسید. با این حال ویندوز بعدی مایکروسافت یعنی ویندوز ۳٫۱ اقبال بیشتری داشت و در سال ۱۹۹۲ و دو ماه پس از عرضه در حدود سه میلیون نسخه از آن به فروش رفت. دلیل استقبال عظیم از این سیستم تغییراتی در نحوه تایپ کردن، امکان تغییر دادن ابعاد حروف، توانایی های چند رسانه ای، امکان فعال سازی مجدد برنامه ها و دیگر تغییرات نسبت به ویندوز ۳٫۰ بود.

سال ۱۹۹۵ سال تولد محصولی دیگر از این شرکت موفق و نامدار بود که با نام ویندوز ۹۵ و در دوره تب خرید مصرف کنندگان به بازار عرضه شد. میزان استقبال از این محصول به حدی بود که حتی کاربرانی که رایانه خانگی نداشتند نیز این نرم افزار را برای خود خریداری می کردند. این ویندوز اولین سیستم عامل مستقل از MS-DOS است که از سیستم شبکه و اتصال به اینترنت برخوردار بوده است. ویندوز ۹۸ که در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۸ ارائه شد نیز آخرین نسخه از ویندوزها با هسته MS-DOS به شمار می رفت که از مرورگر شبکه برخوردار بود.

نسل جدید ویندوزها در سال ۲۰۰۰ با ارائه ویندوزی با همین نام متولد شدند، این سیستمهای عامل بر اساس فناوری NT مایکروسافت طراحی و تولید شده بود و تمامی نسلهای ویندوز پس از ویندوز ۲۰۰۰ به سیستم به روز رسانی خودکار مجهز شدند.

ویندوز XP نیز که نام آن از جمله ” تجربه ای نوآورانه که ویندوز به کاربران رایانه های خانگی پیشنهاد می کند” برگرفته شده است از پشتیبانی چند رسانه ای بیشتری برخوردار بوده و عملکرد بهتر و بهبود یافته تری نسبت به نسخه های پیشین داشت. این سیستم عامل در اکتبر ۲۰۰۱ ارائه شد.

آخرین سیستم عامل شرکت مایکروسافت که در ابتدا بسیار افتخار آمیز و در نهایت دردسر ساز شد، ویندوز ویستا است که در سال ۲۰۰۷ نسخه عمومی آن با تغییراتی در میزان ایمنی نرم افزار و افزوده شدن به برنامه های داخلی به بازار عرضه شد. گرافیک، ایمنی، عملکرد و امکان فعال سازی محصولات در این سیستم عامل در ابتدا مورد استقبال قرار گرفت اما به تدریج کاربران به دلایلی مانند آسیب پذیر بودن در برابر حملات cold boot، پیچیدگی بیش از حد سیستم و دیگر انتقاداتی که بیشتر در زمینه ایمنی سیستم وارد شد، از محبوبیت ویستا به شدت کاست به صورتی که مایکروسافت در می ۲۰۰۹ اعلام کرد قصد توقف فروش این سیستم عامل را دارد.

اکنون مایکروسافت با آغاز فروش ویندوز ۷ از ۲۲ اکتبر ۲۰۰۹ در انتظار تحولی بزرگ در بازار رایانه ها است به صورتی که بسیاری از تولید کنندگان رایانه مانند دل و HP فروش این سیستم عامل را برابر با تحولی سریع و قوی بر صنعت رایانه می دانند.

تقریبا تمامی رایانه هایی که از ویندوز XP استفاده می کنند طی یک یا دو سال آینده باید سیستم عامل خود را به ویندوز ۷ ارتقا دهند و با توجه به این حقیقت که ویندوز سیستم عامل ۹۰ درصد از ۱٫۲ میلیارد رایانه خانگی به شمار می رود، می توان فروش غیر قابل وصفی برای این سیستم عامل جدید انتظار داشت.

ویندوز جدید مایکروسافت به گفته بسیاری از متخصصان نرم افزاری نسبت به ویندوز ویستا تفاوت زیادی ندارد، اما نسبت به نیازهای امروزی رایانه های خانگی بسیار تطبیق یافته است برای مثال علاوه بر افزایش میزان ایمنی سیستم، بهبودهایی نیز در بخش مدیای آن در زمینه هایی مانند موسیقی، عکس و ویدئو صورت گرفته است.

ویندوز ۷ شاید نتواند وجهه از دست رفته مایکروسافت را به وی بازگرداند اما به طور قطع می تواند مشکلاتی که ویندوز ویستا برای کاربران مایکروسافت به وجود آورده است را به دست فراموشی بسپارد.

آشنايي با اسب ترکمن

turkmen ترکمن turkman

- اسب ترکمن اسبي است با اندامي متناسب و قدرتمند که از سرعت و چالاکي بالايي برخوردار است.

- در نتيجه پرورش و نگاهداري اسب هاي وحشي توسط سکاها، به تدريج اسب هايي برآمدند که احتمالا” اجداد اوليه اسب هاي ترکمن بوده اند.

- از گورهاي سکايي يافت شده در پازيريک واقع در کوه هاي آلتاي، آثاري از اسب ترکمن مربوط به 400 سال قبل از ميلاد به دست آمده است. حالت قرار گرفتن گردن، شکل و استخوان بندي صورت و ساير اندام هاي اين اسب ها خود دليل بر صحت اين مطلب است.

 

- سکاها، هخامنشيان و بيش از همه اشکانيان از اسب هاي ترکمن در سواره نظام خود سود بردند. شاهان سلجوقي و صفوي نيز سوار بر اسب هاي ترکمن مملکت تحت سيطره خود را گسترش دادند و امنيت بخشيدند و نادرشاه افشار با ترکيب ترکمن و ساير اسب هاي ايران تا هند پيش رفت.

- از گذشته هاي دور و سلسله هان در چين گرفته تا خلفاي عباسي و سلاطين عثماني از اسب ترکمن در بخش هاي مختلف سپاه خود استفاده مي کردند. بوسفالوس اسکندر و جهان پيماي ناپلئون، نمونه هايي از اسب هاي ترکمني هستند که پاي به فتوحات زيادي گذاشتند.

- نقاشي هاي صفوي و قاجار هنوز هم نقش و نگار اسب هاي ترکمن را در جنگ و شکار شاهان و شاهزاده ها نشان مي دهد.

- گلچين نظرات جهانگردان راجع به اسب ترکمن را در اين سخن مارکوپولو مي توان يافت: اسبان ترکمن، نجيب، خوب و تندرست اند. در کشور ايران بهترين و زيباترين اسب هاي آسيا موجود است.

- نقش سيلمي ها و ماديان هاي ترکمن به عنوان يکي از نژادهاي پايه در به وجود آوردن سريعترين اسب جهان يعني تاروبرد انگليسي، امروزه بيش از پيش روشن شده است.

- با استفاده از روش تعيين نوع خون مشخص شده که نژاد ترکمن در کنار اسب خزر و سکايي (يابوي امروزي) پايه و منشاء اصلي اسب هاي مشرق زمين هستند.

- موارد استفاده تاريخي اسب ترکمن، نکات ذيل را در اصلاح نژاد آن مدنظر قرار داد: سرعت، استقامت و تحمل بالا جهت طي مسيرهاي طولاني در صحاري بي آب و علف، شجاعت، استفاده هر چه بيشتر از اندام هاي دفاعي و يکه شناس شدن او نسبت به صاحبش. هوش بالا از ديگر ويژگي هاي اين نژاد است.

- برنامه هاي اشتباه نيم قرن گذشته لطمه زيادي به ذخيره ژنتيکي اسب هاي ترکمن زده است و متاسفانه تعداد اسب هاي ترکمن خالص و خوب به شدت کاهش يافته است.

- امروزه خالص ترين اسب هاي ترکمن ايران را در منطقه راز و جرگلان از توابع استان خراسان شمالي مي توان يافت که بيشترين جمعيت اين اسب را دارا مي باشد. خوشبختانه در سال هاي اخير توجه بيشتري به توليد اسب هاي ترکمن شده است. تعدادي اندک و پراکنده از اين نژاد توسط علاقه مندان در اصفهان، تهران، شيراز و همدان نيز نگهداري مي شوند.

- نژاد ترکمن دو تيره اصلي به نام آخال تکه و يموت دارد. تيره ها و زير تيره ها که بر اساس طايفه خود نامگذاري شده اند، از لحاظ ژنتيکي تفاوت چنداني با هم ندارند و فقط برخي اختلافات فنوتيپي دارند. به طور کلي اسبان طايفه يموت که بيشتر در ناحيه ايران امروزي ساکن بوده اند، جمع تر، کوتاه تر، قويتر، پهن تر و سنگين تر از اسب هاي طايفه آخال تکه که بيشتر در جنوب ترکمنستان امروز ساکن بوده اند، مي باشند. اسب هاي آخال تکه که امروزه محبوبيت خاصي در جهان دارند و باعث افتخار کشور ترکمستان هستند، ظريف تر، کشيده تر و سرعتي تر مي باشند. در مجموع اسبان ترکمن ايران اعم از يموت، اکوتيپ جرگلان، گوکلان، آميخته چناران و … اسبان موفقي در مسابقات بوده و در رشته هاي مختلف سوارکاري حرف هاي بسياري براي گفتن دارند.

- خصوصيات ظاهري:

قد: اغلب 158 – 148 سانتيمتر

سر: صورت کشيده، خشک، استخواني و ظريف، چشم ها براق و حدقه برجسته، گوش ها بلند و نازک و خوش فرم و کاکل کم پشت.

گردن: در آخال تکه بلند، باريک، اتصال به سر ظريف و با زاويه عمودي نسبت به بدن ولي در يموت کوتاه تر، عضلاني و قويتر، زاويه عمودي کمتر.

اندام هاي حرکتي: پاها بلند، خشک و نازک با تاندون ها و مفاصل قوي و متناسب. قلم ها بلند، گام ها نرم و سبک و حرکات باشکوه، سم در يموت قوي ولي در آخال تکه غير مستحکم، عدم وجود موهاي پشت بخلق.

بدن: اسکلت قوي، اندام ها بلند و کشيده و لاغر اما بسيار نيرومند، جدوگاه برجسته، شانه بلند، شيب کمر به طرف جلو و فاقد برجستگي، شکم تازي و در قسمت نزديک به کپل جمع شده، کپل در طول بدن کشيده.

 

 

پوست و مو: پوست فوق العاده نازک ولي سفت، موهاي سطح بدن کوتاه، نازک، ابريشمي با درخشندگي خاص، يال بسيار کم پشت و کوتاه، اتصال دم اندکي بالاتر از ساير نژادها، دم در حين حرکت آزاد و پايين.

رنگ: بيشتر رنگ ها در اين نژاد ديده مي شود که با درخشندگي خاصي همراه است.

منبع:

- معرفي اسب ترکمن در ايران، علي گلشن، تهران، پژواک کيوان، 1384

- اسب، دکتر ابراهيم پور و دکتر رضايي نژاد، اصفهان، مرکز نشر دانشگاه صنعتي، 1384

نگاهي به تاريخچه فرش تركمن

turkmen ترکمن turkman

رحيم کاکايي

            در دنياي كشفيات پيشرفته هنردست بشريت،تكنيك توليد فرش جايگاه ويژه اي دارد. درگستره تاريخ،تكامل و توسعه فرش يكي از نشانه هاي هنر دست شرق شد. در شرق هيچ فرآوردهً ديگري جز فرش اين چنين با اين شدت بر غرب تسلط نيافت. امروزه اين فرش در محيط جغرافيايي گسترده اي بافته مي شود. دراين عرصه اگر شرق آسيا را مستثني كنيم، توليد آن از آسياي صغير شروع و تا سمرقند و مرزهاي چين پايان مي يابد. تعيين دقيق اينكه توليد فرش در شرق درچه زماني، كجا و به دست چه كسي براي نخستين بار بافته شده يا در حقيقت اختراع شده، معلوم نيست.

            تاريخ آشكار و روشن فرش دستباف درپانصد سال پيش از ميلاد آغاز مي شود. فرش پازيريك كه کهن ترين فرش بافته شده ازنخ و پشم شتر است، به اين دوره تعلق دارد. اين فرش درگور پادشاه اسكيت ها ، مردم منطقه بخش جنوبي سيبري يافت شد. طرح و نقش ونگار اين فرش سنجيده شده وداراي تنوع رنگ و تراكم گره ها درهرمتر مربع سه هزارودويست گره بوده است. ساختمان طرح ونقش اين فرش آن علامت مشخصه اي را نشان مي دهد كه خود را پيش ازهرچيز ديرتر در فرش ايراني پيدا شدند. زمينه اين فرش سرخ و حاشيه هاي باريك دورتادور آن باطرح هندسي هشت ضلعي پرشده كه ديرتردرفرش هاي تركمني به طرح گؤل (Göl) تركمن شبيه است. دراين حاشيه هاي باريك كه با جانوران افسانه اي بالدار در چهارضلعي هاي كوچك و گل هاي ستاره مانند كوچك نيز نقش بسته، به يك حاشيه عريض با طرح گوزن هاي پشت سرهم ودرحال حركت ختم مي شود. حاشيه اصلي را سواركاران سوار براسب پركرده و زير زين هاي اسب اين سواركاران در رنگ هاي متنوع طرح شده و كناره هاي بيروني فرش با حاشيه بافت باريك شبيه ميانهً فرش نقش شده است. رنگ هاي به كاربرده شده دراين فرش ، سرخ، آبي روشن، زرد متمايل به سبز و نارنجي است. نوع گره آن گره تركي است. عقيده براين است كه اسب و سواركاران آن يادآور نقش هاي تخته سنگ نينوا و تخت جمشيد ايران قديم است. اما شماري از پژوهشگران در اين فرش ارتباط بلافصلي را بين كورگانِ پازيريك با فرهنگ تركي كهن مي بينند.

            تاريخ بافت فرش به دليل اينكه به گونه اي ناکامل براي ما از نسلي به نسل ديگر رسيده ، براي همين نمي توان داده هاي دقيق درباره آن گفت. البته براي تعدادي گروه خاص از فرش ها مي توان تقريبا به طور مطمًن منشاء و تكامل نقش ها را تعيين كرد.بدون شك منشاء فرش در مشرق زمين است. احتمالا پيدايش آن از ضرورت گرم كردن چادر (يورت) كه ازسوي شبانان چادرنشين اختراع شده، سرچشمه مي گيرد.

            در بارة اين مسئله كه فرش پازيريك دركجا بافته شده ،‌ نظر واحدي بين پژوهشگران نيست و تا به امروز هم بطور قطع و يقين روشن نشده است. پژوهشگر م. ديماند (M.Dimand) دراين فرش محصول و فرآورده هاي ايران را مي بيند، كه درآن موتيف هاي آشوري هاي بابل، هخامنشي واسكيت هاي منطقه جنوب سيبري آميخته شده اند.

            پژوهشگر يو. شورمان (U. Schürman) بر اين عقيده است كه اين فرش در مناطق آذربايجان و ايران آن زمان بافته شده است. عقيده ديگري را ج. بِنِت (J.Bennet) نمايندگي مي كند. وي در فرش پازيريك كار ومحصول اسكيت هاي مغول را مي بيندكه درآن هنر سبك حيوانات نقش بسته است. وي معتقد نيست كه اين فرش درايران توليد شده باشد و عقيده خود را چنين مدلل مي سازد كه اسكيت ها خود يكي ازخلق هايي بودندكه خود را دايم در مهاجرت به سوي غرب مي ديدند. به نظر مي رسد چنين چيزي غيرممكن است كه اين خلق فرشي را بيش ازسه هزاركيلو متر به منطقه خودحمل كرده باشند تا با آن بخواهد گورِ يك حكمران يا اشراف را زينت بخشد. برخي از پژوهشگران آن را اثر ترك هاي قديمي آسياي مركزي به حساب مي آورند.ج. بِنِت(J.Bennet) با اين تزكه مهد وگهواره فرش شرق درتركستان شرقي ومغولستان قرارداشتند به برهان مي نشاند.
در بافت فرش پازيريك هيچ اشاره اي به محل توليد آن نيست.گرهً اين فرش گرچه گرهً فرش Ghiord ( يكي از شهرهاي تركيه) را نشان مي دهد، اما درگور شبيه آن باقي مانده هاي فرشي يافت شدند كه گره هاي آن به صورت گره هاي Senneh بافت (دركردستان ) هستند. به هرحال اين قديمي ترين فرش شناخته شده, نشان مي دهدكه چگونه تعيين محل دقيق باقي مانده هاي منسوجات آن دوران كه كجا ويا درچه زماني بافته شده اند دشوار است.

نژادهای شناخته شده اسب ترکمن

turkmen ترکمن turkman

نژادهاي شناخته شده اسب تركمن :
يمود ( يموت ): نوعي از اسب مشهور تركمن است و منشاء بسيار قديمي دارد. اسب يموت شكلي تنومند ، خوش اندام و هماهنگ دارد و امتياز آن در استقامت و سرعت است. نوع بسيار معروف آن « كور اوغلي » است. كور اوغلي اسبي است بردبار، تيزتك و سري خوش فُرم دارد. اسب يمود داراي يال بسيار ظريف و كم پشت ، بسيار محكم و طاقت گرماي شديد را دارد، باوقار و با نزاكت بالا، بويژه براي مسابقه و اسب سواري در مسافت هاي طولاني مناسب است. سرو گردني كوتاه و پايداري بسيار بالا و محصول آميزهً اسب تركمن با اسب هاي نواحي جنوب ايران مانند، فارس و خوزستان است، كه به منطقه تركمن صحرا آورده شد. اغلب به رنگ سفيد، رنگ پوست روباه و طلايي وجود دارد. اندازهً بلندي آن 147تا 155 سانتي متر است.

آخال تكه :
از نسل اسب هاي تركمن كهن و باستاني است، كه تا 2500 سال پيش نيز زيست داشته است. آخال تكه اسبي است با استعداد فوق العاده و همچنين منشي بسيار خودسر دارد. اسبي است با توانايي بالا، با سري راست ، گردني ظريف، طول متوسط، گاهي داراي شانه هاي اُريب. مچ پاي برجسته و كفل افتاده دارد. اسبي كشيده وبلند، پاهاي مقاوم با سمي سخت است. گاهي سينه كم عمق و باريك و گردني همانند گوزن وارونه وكش دار بويژه با توانايي يورتمه خوب، مستعد براي كوه و كُتل است. پوست و يال ظريف و ابريشمين دارد. اين اسب نزد قبايل تكه در استپ هاي شمال تركمن صحراي ايران و جمهوري تركمنستان موجود است. رنگ هاي اصلي آن كهر، خاكستري، سفيد، طلايي رنگ، سرخ و سياهِ كلاغي است. نام آن به لحاظ اينكه منطقه اي است كه تركمن هاي تكه در آنجا زيست دارند، خوانده شده است. بلندي اندام آن اغلب بين تقريبا، 150 و 160 سانتيمتر است. اسب آخال تكه دنباله اسب هاي كهن تركي است و از زماني كه انسان انديشمند وجود داشته ، در استپ هاي جنوبي روسيه و آسياي مركزي پرورش يافته ، شاخص و بمثابه نماينده سه نوع اسبِ ماقبل تاريخ، كه در دوران قبل از ميلاد وجود داشتند، است، كه تا چين قديم مشهور و هواخواهاني بسيار داشته است. اين اسب در جنگ ها و غارت ها تلفات بسيار داشته و در دوران حكومت تيمور لنگ ( 1336- 1405 ) شماري از آنها با ماديان هاي عرب اصلاح شد. نواحي پرورش اسب آخال تكه در تركمنستان ، كازاخستان،قيرقيزستان و ازبكستان است. اسب آخال تكه در اسب هاي اروپايي نيز در اصلاح نژاد پيش از همه در« تركمن آتي » تاثير خود را گذاشته است. پرورش اسب تركمن به نام «تركمن آتي» در اروپا درسال هاي 88 /1786 بنام پرورش اسب فريدريك ويلهلم شهر Neustadt- Dosse پايه گذاري شد.

چناران :
منطقه اي كه قبايل گوگلان در بخش شرقي صحراي تركمن سكني دارند، وجود دارد. اين نژاد در سال 1700 ميلادي با آميزش اسب نر ايراني و اسب تركمن ماده به وجود آمد. به گفته اي ديگردر دوران نادرشاه افشار براي تسخير هندوستان كه راهي دراز، دشوارگذر و ناهموار بود، از آميزهً سليمي هاي عرب و اسب تركمن به وجود آمده است. اسبي است نيمه خون وبلندي آن تا 152 سانتيمتر مي رسد. اسب چناران، باهوش و مهربان ، داراي گردني دراز، پشت و كمر متوسط و پا هاي قشنگ است. اندامي تنومند و سترگ، داراي استقامت بيشتر در آب و هواي گوناگون و براحتي راه طولاني را درمي نوردد. به رنگ هاي سفيد و قهوه اي وجود دارند.

قره باغي :
دراواسط قرن نوزده در پرورش واصلاح اسب قره باغ ( در قره باغ قفقاز ) ، نوعي اسب جديد به نام «جيران تكه » به وجود آمد. اين اسب ازآميزش نژاد « آخال تكه » با اسب قره باغ زاده شد. اسبي است با اندامي قوي ، تنومند وبردبار براي گرسنگي وخستگي و براي اسب سواري بسيار خوب است. به رنگ هاي نيلگون، طلايي، قهوه اي روشن و ابرش يافت مي شود.

تركمن:
اين اسب در اصل به مفهوم يك نژاد نيست، بلكه فرامفهومي است براي اسب هاي بسيار اصيل استپ هاي جنوب روسيه و مناطق هم مرز افغانستان و ايران . اسب هاي اين گروه امروزه به صورت آخال تكه، چناران و يمود معرفي مي شوند.

اين اسب دركل داراي اندامي زيبا، سريع و استقامت بالا هستند، كه از صد ها سال پيش رد پاي خود را در بسياري از حوزه هاي پرورش اسب در اروپا گذاشته است.

از بين نژادهاي بالا بايد گفت كه آخال تكه يكي از نام آورترين آن با شهرت جهاني است كه ميليون ها دلار ارزش دارد.آخال تكه تنها اسبي است كه با اسب عرب ميتوانش سنجش كرد. آخال تكه اسبي است براي صحرا، مسابقه وگردش و تنها اسبي است كه لقب هاي افسانه اي درادوار كهن گرفته است. به نظر اسب شناسان آخال تكه كهن ترين نژادِ اسب دنيا است. براي نشان دادن مقاومت اين اسب ، درسال1935 از عشق آباد مركز جمهوري تركمنستان تا مسكو كه 4128 كيلو متر است و 960 كيلو مترآن ازصحرا واستپ تشكيل است، سواره مي فرستند. اين اسب اين مسافت را در 84 روز طي مي كند.
اين اسب همانطوركه گفته شد، درمنطقه اي تحت نام واحه آخال تكه در امتداد شمال نشيب هاي سلسله جبال كوپت داغ در جمهوري تركمنستان واقع است. آخال تكه دررشته تربيت درالمپيك سال 1960(رُم) مقام نخست را كسب مي كند. درسال 1932 اصول و مقرراتي براي پرورش آن به تصويب مي رسد كه اصيل بودن اسب را ضمانت كند. از سال 1941 از سوي روس ها در مورد اين اسب هفت كتاب تحقيقي باعنوان ها ي مختلف منتشر شده است. همچنين انجمني بنام انجمن بين المللي پرورش آخال تكه در شهر مسكو وجود دارد كه درسال 1995 در روسيه به ثبت رسيد.نژاد هاي بسياري از جمله نژاد اصيل عرب ، انگليسي و امثال آن ، برمبناي بكارگيري از نژاد آخال تكه به وجود آمده اند. بويژه تاثير نژاد آخال تكه بر پرورش اسب هاي دُن ، قره باغ ، قره باير و ديگر نژادهاي اسب بسيار يزرگ بوده است.( بعداْ قره باير براي اصلاح اسب هاي دُن و در قرن هيجده ميلادي نژادهاي كازاخي و قرقيزي به وسيله قره باير اصلاح شد ) . اين اسب با آب و هواي كويري و نيمه كويري دمساز است. نژاد آخال تكه اكنون درجمهوري تركمنستان تكثير مي يابند و به گونه اي گسترده براي اصلاح و بهبود اسب سواري در استپ هاي جنوبي نواحي آسياي مركزي بكار برده مي شوند. اندازه هاي اسب آخال تكه برحسب داده ها چنين است:
بلندي گُرده 2،155 ، طول اُريب يا پهلو 155،6 ، دورسينه 169،2 ، دور مچ 19،8 .

در كل اندازه اين اسب ( به تناسب ) چنين است : 152- 159،2- 167،7- 18،2

آشنايي مختصری با اسب ترکمن

turkmen ترکمن turkman

اسب ترکمن اسبي است با اندامي متناسب و قدرتمند که از سرعت و چالاکي بالايي برخوردار است.

- در نتيجه پرورش و نگاهداري اسب هاي وحشي توسط سکاها، به تدريج اسب هايي برآمدند که احتمالا” اجداد اوليه اسب هاي ترکمن بوده اند.

- از گورهاي سکايي يافت شده در پازيريک واقع در کوه هاي آلتاي، آثاري از اسب ترکمن مربوط به 400 سال قبل از ميلاد به دست آمده است. حالت قرار گرفتن گردن، شکل و استخوان بندي صورت و ساير اندام هاي اين اسب ها خود دليل بر صحت اين مطلب است.
- سکاها، هخامنشيان و بيش از همه اشکانيان از اسب هاي ترکمن در سواره نظام خود سود بردند. شاهان سلجوقي و صفوي نيز سوار بر اسب هاي ترکمن مملکت تحت سيطره خود را گسترش دادند و امنيت بخشيدند و نادرشاه افشار با ترکيب ترکمن و ساير اسب هاي ايران تا هند پيش رفت.

- از گذشته هاي دور و سلسله هان در چين گرفته تا خلفاي عباسي و سلاطين عثماني از اسب ترکمن در بخش هاي مختلف سپاه خود استفاده مي کردند. بوسفالوس اسکندر و جهان پيماي ناپلئون، نمونه هايي از اسب هاي ترکمني هستند که پاي به فتوحات زيادي گذاشتند.

- نقاشي هاي صفوي و قاجار هنوز هم نقش و نگار اسب هاي ترکمن را در جنگ و شکار شاهان و شاهزاده ها نشان مي دهد.

- گلچين نظرات جهانگردان راجع به اسب ترکمن را در اين سخن مارکوپولو مي توان يافت: اسبان ترکمن، نجيب، خوب و تندرست اند. در کشور ايران بهترين و زيباترين اسب هاي آسيا موجود است.

- نقش سيلمي ها و ماديان هاي ترکمن به عنوان يکي از نژادهاي پايه در به وجود آوردن سريعترين اسب جهان يعني تاروبرد انگليسي، امروزه بيش از پيش روشن شده است.

- با استفاده از روش تعيين نوع خون مشخص شده که نژاد ترکمن در کنار اسب خزر و سکايي (يابوي امروزي) پايه و منشاء اصلي اسب هاي مشرق زمين هستند.

- موارد استفاده تاريخي اسب ترکمن، نکات ذيل را در اصلاح نژاد آن مدنظر قرار داد: سرعت، استقامت و تحمل بالا جهت طي مسيرهاي طولاني در صحاري بي آب و علف، شجاعت، استفاده هر چه بيشتر از اندام هاي دفاعي و يکه شناس شدن او نسبت به صاحبش. هوش بالا از ديگر ويژگي هاي اين نژاد است.

- برنامه هاي اشتباه نيم قرن گذشته لطمه زيادي به ذخيره ژنتيکي اسب هاي ترکمن زده است و متاسفانه تعداد اسب هاي ترکمن خالص و خوب به شدت کاهش يافته است.

- امروزه خالص ترين اسب هاي ترکمن ايران را در منطقه راز و جرگلان از توابع استان خراسان شمالي مي توان يافت که بيشترين جمعيت اين اسب را دارا مي باشد. خوشبختانه در سال هاي اخير توجه بيشتري به توليد اسب هاي ترکمن شده است. تعدادي اندک و پراکنده از اين نژاد توسط علاقه مندان در اصفهان، تهران، شيراز و همدان نيز نگهداري مي شوند.

- نژاد ترکمن دو تيره اصلي به نام آخال تکه و يموت دارد. تيره ها و زير تيره ها که بر اساس طايفه خود نامگذاري شده اند، از لحاظ ژنتيکي تفاوت چنداني با هم ندارند و فقط برخي اختلافات فنوتيپي دارند. به طور کلي اسبان طايفه يموت که بيشتر در ناحيه ايران امروزي ساکن بوده اند، جمع تر، کوتاه تر، قويتر، پهن تر و سنگين تر از اسب هاي طايفه آخال تکه که بيشتر در جنوب ترکمنستان امروز ساکن بوده اند، مي باشند. اسب هاي آخال تکه که امروزه محبوبيت خاصي در جهان دارند و باعث افتخار کشور ترکمستان هستند، ظريف تر، کشيده تر و سرعتي تر مي باشند. در مجموع اسبان ترکمن ايران اعم از يموت، اکوتيپ جرگلان، گوکلان، آميخته چناران و … اسبان موفقي در مسابقات بوده و در رشته هاي مختلف سوارکاري حرف هاي بسياري براي گفتن دارند.

- خصوصيات ظاهري:

قد: اغلب 158 – 148 سانتيمتر

سر: صورت کشيده، خشک، استخواني و ظريف، چشم ها براق و حدقه برجسته، گوش ها بلند و نازک و خوش فرم و کاکل کم پشت.

گردن: در آخال تکه بلند، باريک، اتصال به سر ظريف و با زاويه عمودي نسبت به بدن ولي در يموت کوتاه تر، عضلاني و قويتر، زاويه عمودي کمتر.

اندام هاي حرکتي: پاها بلند، خشک و نازک با تاندون ها و مفاصل قوي و متناسب. قلم ها بلند، گام ها نرم و سبک و حرکات باشکوه، سم در يموت قوي ولي در آخال تکه غير مستحکم، عدم وجود موهاي پشت بخلق.

بدن: اسکلت قوي، اندام ها بلند و کشيده و لاغر اما بسيار نيرومند، جدوگاه برجسته، شانه بلند، شيب کمر به طرف جلو و فاقد برجستگي، شکم تازي و در قسمت نزديک به کپل جمع شده، کپل در طول بدن کشيده.

پوست و مو: پوست فوق العاده نازک ولي سفت، موهاي سطح بدن کوتاه، نازک، ابريشمي با درخشندگي خاص، يال بسيار کم پشت و کوتاه، اتصال دم اندکي بالاتر از ساير نژادها، دم در حين حرکت آزاد و پايين.

رنگ: بيشتر رنگ ها در اين نژاد ديده مي شود که با درخشندگي خاصي همراه است.